Gia Lai tăng cường công tác phòng, chống buôn lậu thuốc lá trong tình hình mới

Ngày 30/12/2025, Trưởng Ban Chỉ đạo 389 quốc gia đã ký ban hành Báo cáo tổng kết việc thực hiện Chỉ thị số 30/CT-TTg ngày 30/9/2014 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá. Qua hơn 10 năm triển khai thực hiện Chỉ thị, tình trạng buôn lậu, vận chuyển, tàng trữ, buôn bán thuốc lá nhập lậu trên phạm vi cả nước từng bước được kiểm soát và giảm rõ rệt, góp phần quan trọng vào việc bảo vệ hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp, tăng thu ngân sách nhà nước và hạn chế các tác hại đối với sức khỏe Nhân dân.

Theo báo cáo, từ năm 2014 đến nay, các lực lượng chức năng trên cả nước đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 79.459 vụ với 59.257 đối tượng vi phạm; thu giữ hơn 110 triệu bao thuốc lá điếu các loại, hàng trăm nghìn kg thuốc lá nguyên liệu và hàng triệu đơn vị thuốc lá thế hệ mới; xử phạt vi phạm hành chính trên 480 tỷ đồng; khởi tố 3.786 vụ với 4.563 đối tượng. Ban Chỉ đạo 389 quốc gia ghi nhận và đánh giá cao sự nỗ lực, chủ động, quyết liệt của các bộ, ngành, địa phương trong công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá thời gian qua.

Hình ảnh kiểm tra, xử lý của lực lượng chức năng

Trên địa bàn tỉnh Gia Lai, công tác phòng, chống buôn lậu thuốc lá luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, được triển khai với tinh thần kiên quyết, không có vùng cấm, không có ngoại lệ, đấu tranh không khoan nhượng, đồng thời chú trọng phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm từ sớm, từ xa. Gia Lai là tỉnh có địa bàn rộng, dân cư phân tán, địa hình đa dạng, gồm đồi núi và đồng bằng, có không gian phát triển trải dài từ khu vực đất liền đến khu vực ven biển, đồng thời có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia dài khoảng 90 km với Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh. Bên cạnh đó, Gia Lai là địa bàn trung chuyển quan trọng, có đường biển, đường hàng không, hệ thống cảng biển, cùng nhiều tuyến quốc lộ huyết mạch, kho bãi và các điểm tập kết hàng hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương, lưu thông hàng hóa trong nước và quốc tế, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao đối với công tác quản lý, kiểm tra, kiểm soát của Ban Chỉ đạo 389 tỉnh và các lực lượng chức năng.

Bên cạnh những thuận lợi cho phát triển kinh tế – xã hội, đặc điểm địa bàn nêu trên cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ để các đối tượng lợi dụng tuyến biên giới, khu vực giáp ranh và các tuyến giao thông huyết mạch nhằm buôn lậu, vận chuyển, trung chuyển, hợp thức hóa hàng lậu, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, trong đó có thuốc lá nhập lậu, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, từ các địa phương khác đưa vào nội địa tiêu thụ, đặt ra yêu cầu cao đối với công tác quản lý, kiểm tra, kiểm soát của Ban Chỉ đạo 389 tỉnh và các lực lượng chức năng.

Nhận thức rõ đặc điểm, tính chất phức tạp của địa bàn, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Gia Lai đã chủ động, quyết liệt chỉ đạo các sở, ngành, lực lượng chức năng triển khai nghiêm Chỉ thị số 30/CT-TTg; tăng cường phối hợp liên ngành; tổ chức tuần tra, kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ tại khu vực biên giới, cửa khẩu, cảng biển, sân bay, các tuyến giao thông trọng điểm và trên không gian mạng, môi trường thương mại điện tử.

Sau hơn 10 năm triển khai thực hiện Chỉ thị số 30, công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá trên địa bàn tỉnh Gia Lai đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Các lực lượng chức năng đã phối hợp phát hiện, xử lý 1.219 vụ/1.103 đối tượng vi phạm, xử phạt vi phạm hành chính gần 8 tỷ đồng, thu giữ hơn 1,18 triệu bao thuốc lá các loại cùng hàng nghìn sản phẩm thuốc lá điện tử; đồng thời khởi tố hình sự 71 vụ/75 đối tượng theo quy định pháp luật. Nhờ đó, tình hình buôn lậu thuốc lá trên địa bàn tỉnh từng bước được kiềm chế, không để hình thành các điểm nóng phức tạp.

Song song với công tác kiểm tra, xử lý vi phạm, các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tổ chức hơn 92.000 buổi tuyên truyền về phòng, chống tác hại của thuốc lá; vận động Nhân dân không tham gia, không tiếp tay cho các hành vi buôn lậu, kinh doanh hàng cấm. Đặc biệt, đã phát 8.500 tờ tài liệu tuyên truyền tại các trường học trên địa bàn về việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật, cảnh báo tác hại và ngăn ngừa sử dụng thuốc lá điện tử trong học sinh, thanh thiếu niên. Công tác quản lý, bảo quản và tiêu hủy tang vật vi phạm được thực hiện nghiêm túc, đúng quy định của pháp luật, bảo đảm an toàn môi trường.

Cùng với việc triển khai Chỉ thị số 30, thời gian qua, hành lang pháp lý về phòng, chống thuốc lá nhập lậu và thuốc lá thế hệ mới tiếp tục được hoàn thiện, đồng bộ và chặt chẽ hơn. Đặc biệt, ngày 05/01/2026, Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Công văn số 01/TANDTC-PC hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật Hình sự liên quan đến xử lý hình sự đối với hành vi buôn bán, tàng trữ, vận chuyển thuốc lá điếu nhập lậu; theo đó, xác định thuốc lá điếu nhập lậu là hàng cấm và các hành vi vi phạm đủ yếu tố cấu thành tội phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 190 hoặc Điều 191 Bộ luật Hình sự, góp phần tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm áp dụng pháp luật thống nhất, nghiêm minh.

Song song đó, ngày 30/11/2024, Quốc hội khóa XV đã ban hành Nghị quyết số 173/2024/QH15 về cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thể hiện quyết tâm chính trị cao trong bảo vệ sức khỏe Nhân dân và kiểm soát chặt chẽ các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới. Triển khai Nghị quyết của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1665/QĐ-TTg phê duyệt kế hoạch tổ chức thực hiện, tập trung vào các nhóm nhiệm vụ trọng tâm về tuyên truyền, hoàn thiện thể chế và tăng cường thanh tra, kiểm tra. Đặc biệt, ngày 31/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 371/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan, bổ sung chế tài xử phạt đối với hành vi sử dụng và chứa chấp sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, qua đó tăng tính răn đe, khép kín chuỗi quản lý từ sản xuất, kinh doanh đến sử dụng.

Trong thời gian tới, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Gia Lai tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong tham mưu, chỉ đạo và điều phối liên ngành; yêu cầu các sở, ngành, lực lượng chức năng và Ban Chỉ đạo 389 các địa phương nắm chắc tình hình, xác định rõ tuyến – địa bàn – đối tượng trọng điểm, tăng cường kiểm tra, kiểm soát tại các khu vực nhạy cảm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao hiệu quả phối hợp, chia sẻ dữ liệu; đồng thời đổi mới tuyên truyền, phổ biến pháp luật để nâng cao ý thức chấp hành của Nhân dân, góp phần giữ vững an ninh trật tự, ổn định thị trường và bảo vệ sức khỏe cộng đồng trên địa bàn tỉnh.

Nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới

Để chủ động phòng ngừa, ngăn chặn và đấu tranh hiệu quả với tội phạm, vi phạm pháp luật về buôn bán, vận chuyển, tàng trữ thuốc lá nhập lậu; sản xuất, buôn bán thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá giả trong thời gian tới, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Gia Lai yêu cầu các sở, ban, ngành, lực lượng chức năng và Ban Chỉ đạo 389 các địa phương tập trung triển khai thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm sau:

1. Tiếp tục quán triệt, tổ chức thực hiện nghiêm túc, đầy đủ, kịp thời các chủ trương, nghị quyết, chỉ thị, kế hoạch, văn bản chỉ đạo của Ban Bí thư; của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; của Ban Chỉ đạo 389 quốc gia; của Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Ban Chỉ đạo 389 tỉnh về công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, trong đó tập trung vào đấu tranh đối với các hành vi buôn bán, vận chuyển, tàng trữ thuốc lá nhập lậu; sản xuất, buôn bán thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá giả.

2. Tăng cường công tác nắm tình hình; chủ động rà soát, xác định rõ tuyến, địa bàn, lĩnh vực, đối tượng và nhóm hàng trọng điểm; kịp thời tiếp nhận, xử lý tin báo, phản ánh của Nhân dân. Đẩy mạnh phối hợp giữa các lực lượng chức năng trong tuần tra, kiểm tra, kiểm soát tại khu vực biên giới, cửa khẩu, cảng biển, cảng hàng không, các tuyến giao thông trọng điểm và trên không gian mạng, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

3. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác chỉ đạo, điều hành và nghiệp vụ; tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin, dữ liệu liên ngành nhằm nâng cao năng lực dự báo, chủ động phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm từ sớm, từ xa. Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho lực lượng thực thi, nhất là trong công tác kiểm tra, xử lý các hành vi buôn bán thuốc lá trái phép trên môi trường thương mại điện tử, mạng xã hội.

4. Tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, lồng ghép với các chương trình, dự án phát triển kinh tế – xã hội, nhất là tại khu vực vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới, ven biển; qua đó nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của Nhân dân, không tham gia, không tiếp tay cho các hành vi buôn lậu, kinh doanh thuốc lá trái phép.

5. Giao Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 389 tỉnh chủ trì theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn Ban Chỉ đạo 389 các địa phương triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các văn bản chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh; định kỳ hoặc đột xuất tổng hợp tình hình, báo cáo, tham mưu UBND tỉnh và Ban Chỉ đạo 389 tỉnh xem xét, chỉ đạo các giải pháp phù hợp với diễn biến thực tế.